Opalanie Odczyn popromienny po radioterapii Pytania i odpowiedzi Oparzenia Strona g��wna
 
 
 
ODCZYN POPROMIENNY PO RADIOTERAPII

Radioterapia jest jednym ze sposobw walki z nowotworem. Jest to skuteczna metoda leczenia, w ktrej wykorzystuje si promienie jonizujce do niszczenia jak najwikszej iloci komrek zmienionych nowotworowo. Dawki i obszar nawietlania s precyzyjnie dostosowane do wielkoci i rodzaju nowotworu, jego lokalizacji oraz stanu oglnego pacjenta, tak aby zminimalizowa uszkodzenie zdrowych tkanek.

Wyrnia si 2 rodzaje radioterapii:
  • teleradioterapia – napromieniowanie ze rda umieszczonego w pewnej odlegoci od tkanek, z zewntrz;
  • brachyterapia – napromieniowanie ze rda znajdujcego si w bezporednim kontakcie z tkank, czyli w guzie lub w jego okolicy w jamie ciaa.
Czas trwania radioterapii zaleny jest od stopnia zaawansowania nowotworu, jego wielkoci, rodzaju i lokalizacji, a take od stanu oglnego pacjenta. Zabiegi nawietlania (sesje) wykonywane s zazwyczaj pi dni w tygodniu, z przerw w sobot i niedziel, trwaj zwykle kilka minut. Piciodniowe cykle mog trwa nawet do kilku tygodni. Radioterapia jest zabiegiem bezbolesnym, mogcym jednak wywoa skutki uboczne. Nie ma reguy co do ich wystpowania – u niektrych pacjentw nie stwierdza si adnych efektw ubocznych nawietlania, u innych mog wystpi m.in. zmczenie, ze samopoczucie, brak apetytu, zawroty gowy, nudnoci, zwikszona senno, natomiast w miejscu napromieniania moe powsta tzw. odczyn popromienny.

Odczyn popromienny to efekt uboczny promieniowania jonizujcego. Pojawia si na rnych etapach radioterapii lub po niej (z kilkudniowym opnieniem lub nawet po kilku miesicach) w postaci zaczerwienienia skry i luzwek w napromienianym miejscu, blu, obrzku, pieczenia, zuszczania naskrka lub nabonka, pcherzykw wypenionych pynem. Objawom tym mog towarzyszy utrata owosienia i trudno gojce si owrzodzenia. Skra goi si, jednak jest ciesza i bardziej sucha ni przed nawietlaniami, przez co jest bardziej wraliwa na urazy, a rany goj si duej. Na skrze mog pozosta przebarwienia, rozszerzone naczynka, stwardnienia. Rnego rodzaju uszkodzenia skry zalene s od dawki promieniowania, wielkoci nawietlanego obszaru, gbokoci przenikania dawki, a take od miejsca na ciele, ktre podlega promieniowaniu (obszary, gdzie skra przylega do koci lub zawiera gruczoy potowe s najbardziej wraliwe).

W cigu tych kilku tygodni naley prowadzi oszczdzajcy, spokojny tryb ycia. Naley rwnie pamita, eby nie naraa na uszkodzenia i podranienia skry, ktra podlega nawietlaniu (nie mona jej trze ani drapa). Nie powinno si my okolicy napromieniowanej, ani ciera czy poprawia linii wyznaczajcych obszar nawietlania. Nawietlan skr naley wietrzy, pacjent powinien nosi lun, przewiewn odzie, nie wolno nakleja na ni plastrw czy przykada chodzcych workw z lodem. Naley uywa jak najmniej kosmetykw, ktre mog jedynie podrani nawietlan skr i zwikszy jej odczyn popromienny. Zabronione jest opalanie si. Stres zwizany z chorob, nieobecno bliskich, codzienne zabiegi oraz wpyw promieniowania na zdrowe komrki, to wszystko przyczynia si do wzrostu zmczenia. Dlatego naley duo wypoczywa w cigu dnia, sucha spokojnej muzyki. Pacjent powinien prowadzi oszczdny tryb ycia, spa ok. 8 godzin dziennie, pi duo pynw obojtnych (woda niegazowana). Brak aknienia, zmiana smakw nie powinny doprowadzi do utraty wagi. Naley spoywa kilka maych posikw dziennie z potraw lekkostrawnych, nie wolno pic alkoholu w trakcie leczenia.

Kady pacjent inaczej reaguje na radioterapi. Mona nie dowiadczy adnych skutkw ubocznych, mog to by skutki delikatne lub bardziej zaostrzone. Wana jest take wiadomo, e ciao pacjenta poddajcego si radioterapii nie jest radioaktywne i e przebywanie w obecnoci chorego nie stanowi adnego zagroenia, rwnie dla dzieci. Wszelkie zmiany na skrze nawietlanej w postaci zaostrzenia rumienia czy wybroczyn naley niezwocznie skonsultowa z lekarzem.